การดำเนินงานโครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม

ในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 10 จังหวัดอุดรธานี

ประวัติความเป็นมา

        โครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม เกิดจากการพัฒนาแนวคิดต่อยอดจากรูปแบบการจัดการทรัพยากรป่าไม้ มุ่งเน้นไปที่

รักษาสภาพความอุดรสมบูรณ์ การฟื้นฟูสภาพป่าที่มีสภาพเสื่อมโทรม การปลูกสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนรักหวงแหนทรัพยากรป่าไม้เป็นหลัก

โดยเกิดจากประกายแนวความคิด 2 ประการ คือ

       1 เกิดจากพระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ จากผลกระทบปรากฎการณ์เศรษฐกิจฟองสบู่แตก ในปี พ.ศ.2540 ทำให้

เศรษฐกิจฝืดเคือง ด้วยความห่วงใยประชาชนสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถฯ ทรงมีพระราชดำริ ให้มีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

และพัฒนาอาชีพสร้างรายได้ให้แก่ชาวบ้าน เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาความยากจนของคนในชนบทอีกทางหนึ่ง

       2 มีหลายหน่วยงานองค์กร ได้ดำเนินการฟื้นฟูอนุรักษ์สภาพป่าเสื่อมโทรมมาอย่างยาวนานต่อเนื่องแล้ว สภาพทรัพยากรป่าไม้ย่อมมีความสมบูรณ์ มีความหลากหลายเพิ่มมากขึ้น  และโดยวิถีชุมชนที่มีความสัมพันธ์กับธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ย่อมมีภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับป่า เพื่อการยังชีพอยู่แล้ว  จึงเป็นแนวคิดว่า หมู่บ้านที่ผ่านการพัฒนาตามแนวพระราชดำริ หรือหมู่บ้านที่มีส่วนในการจัดการทรัพยากรป่าไม้กับหน่วยงานองค์กรมาอย่างมีประสิทธิภาพ จะเป็นหมู่บ้านเป้าหมายเพื่อการส่งเสริมอาชีพ และความหลากหลายให้เป็นไปตามหลักการอนุรักษ์ป่าไม้อย่างยั่งยืน ด้วยการยึดหลักพระราชปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

                โครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม ดำเนินงานมาตั้งแต่ พ.ศ. 2544 จาก 3 โครงการในพื้นที่ความรับผิดชอบท้องที่ จังหวัดอุบลราชธานี

จังหวัดสระแก้ว และจังหวัดน่าน ต่อมาได้ขยายพื้นที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ถึงปี พ.ศ. 2547  ขยายผลการดำเนินงานมาถึงท้องที่ อนุรักษ์ที่ 10 (อุดรธานี)               เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ชุมชนมีส่วนร่วมในการฟื้นฟู และอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ มาอย่างต่อเนื่อง  จนสภาพคุณภาพทรัพยากรป่าไม้ในเขตชุมชนมีความอุดมสมบูรณ์  เพียงพอที่จะสามารถนำผลผลิตป่าไม้มาใช้ประโยชน์เพื่อการพึ่งพิงได้อย่างพอเพียง  และเมื่อมีการเรียนรู้  วิเคราะห์  พิจารณาร่วมกันตามภูมิปัญญาท้องถิ่น  ตามความรู้ความสามารถในการพึ่งพิงอันเป็นประสบการณ์เดิมในการจัดการทรัพยากรป่าไม้ได้อย่างเกื้อกูล  ผลิตผลป่าไม้ที่มีคุณค่าเพียงพอ  โครงการและกลุ่มชุมชนได้ร่วมกระบวนการเพื่อการพัฒนาผลิตผลป่าไม้เป็นผลผลิตสร้างรายได้เสริมให้แก่ครัวเรือน

                โครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม ยังส่งเสริมให้ราษฎรที่อาศัยอยู่ในเขตป่าสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน โดยมีการใช้ประโยชน์จากป่าแต่ไม่ทำลายป่า ด้วยการส่งเสริมอาชีพด้านป่าไม้ให้กับชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่นตลอดจนมีการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างชุมชนกับชุมชน โดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

โครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม

             เป็นโครงการที่ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพให้กับหมู่บ้านที่เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  และฟื้นฟูสภาพป่าในท้องถิ่นของตนเองเพื่อให้ชุมชนเห็นคุณค่าป่าไม้คำนึงถึงความสมดุล ความยั่งยืนของขีดความสามารถในการรองรับการใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าไม้อย่างชาญฉลาดและประหยัดที่สุด  ตลอดจนมีการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างชุมชนกับชุมชนสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างเกื้อกูลและยั่งยืน  โดยกรมอุทยานแห่งชาติ  สัตว์ป่า  และพันธุ์พืชสนับสนุนเงินอุดหนุน จำนวน  50,000  บาท  ให้หมู่บ้านดำเนินการรวมกลุ่มจัดตั้งกลุ่มอาชีพโดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 

ส่งเสริมสนับสนุนการจัดตั้งกลุ่มอาชีพ  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2556

ที่

ที่ตั้ง

อยู่ในเขตพื้นที่โครงการ

1

กลุ่มเลี้ยงไก่ไข่ บ้านวังทอง  หมู่ 9  ตำบลผาสุก                        อำเภอวังสามหมอ 

โครงการพัฒนาพื้นที่ภูผาหักฯ จ.อุดรธานี

2

กลุ่มทำปลาร้าบอง  บ้านตาดน้ำพุ  หมู่ 8  ตำบลคำด้วง          อำเภอบ้านผือ 

โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำทอนฯ จ.อุดรธานี

3

กลุ่มเลี้ยงปลาดุกบิ๊กอุยในบ่อซีเมนต์ บ้านดอนขนุน  หมู่ 5    ตำบลด่านศรีสุข  อำเภอโพธิ์ตาก 

โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำทอนฯ จ.หนองคาย

4

กลุ่มเลี้ยงกบ  บ้านบังบาตร  หมู่ 7  ตำบลชัยพร  อำเภอเมือง

โครงการอนุรักษ์พันธุ์ไม้ป่าฯ  จ.บึงกาฬ

5

กลุ่มเลี้ยงไก่ไข่ บ้านดอนส้มโฮง  หมู่ 6  ตำบลค้อเขียว                อำเภอวาริชภูมิ 

โครงการฟื้นฟูสภาพธรรมชาติห้วยน้ำหยาดฯ จ.สกลนคร

6

กลุ่มข้าวกล้องงอกบ้านนางอย-โพนปลาโหล บ้านนางอย หมู่ 4  ตำบลเต่างอย อำเภอเต่างอย

โครงการพัฒนาป่าไม้ฯ ป่าภูเพ็ก ภูล้อมข้าว จ.สกลนคร

7

กลุ่มเพาะเห็ด  บ้านดงสมบูรณ์  หมู่ 10  ตำบลพังขว้าง                 อำเภอเมือง

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ จ.สกลนคร

8

กลุ่มเลี้ยงโค-กระบือ  บ้านหนองบัว  หมู่ 16  ตำบลปลาปาก  อำเภอปลาปาก 

โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่  จ.นครพนม

9

กลุ่มทำข้าวกล้องงอก  บ้านท่าศิลารมณ์ หมู่ 10  ตำบลบ้านแก้ง อำเภอนาแก 

โครงการพัฒนาป่าไม้ฯ ป่าห้วยศรีคูณ จ.นครพนม

 


วัตถุประสงค์โครงการ

     1.เพื่อส่งเสริมและพัฒนาอาชีพ ให้กับราษฎรที่อาศัยอยู่ในเขตป่าได้ลดรายจ่ายในครัวเรือน มีรายได้เสริม แก้ไขปัญหาการว่างงาน ลดการพึ่งพิงป่า

     2.เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดำเนินงานของกลุ่มอาชีพในลักษณะภูมิปัญญาชาวบ้านบนพื้นฐานพึ่งตนเองตามแนวพระราชดำริฯเศรษฐกิจพอเพียง

    3.เพื่อให้รู้จักการใช้ประโยชน์จากป่าไม้อย่างรู้คุณค่าและการรักษาผืนป่าให้ฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืนตลอดไป 

   4.สร้างเครือข่ายในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้เพื่อเป็นแนวร่วมในการอนุรักษ์ร่วมมือกันระหว่างภาครัฐและราษฎร

   5.มุ่งเน้นไปที่รักษาสภาพความอุดรสมบูรณ์ การฟื้นฟูสภาพป่าที่มีสภาพเสื่อมโทรม การปลูกสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนรักหวงแหนทรัพยากรป่าไม้เป็นหลัก                  

ข่าวสารล่าสุดจากส่วนประสานงานโครงการพระราชดำริ

  • วันที่ 15 มกราคม 2564 เวลา 13.30 น การประชุมคณะกรรมการบริหารโครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม งบเงินอุดหนุน ครั้งที่ 1/2564

  • โครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้เจ้าหน้าที่โครงการหมู่บ้านฯ เข้าร่วมจัดนิทรรศการ ในงานจังหวัดเคลื่อนที่จังหวัดหนองคาย โรงเรียนอาโอยาม่า 2 อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย

  • ผู้อำนวยการส่วนประสานโครงการพระราชดำริ และกิจการพิเศษ มอบเช็คเงินอุดหนุนจัดตั้งกลุ่มอาชีพปลูกมะนาวในท่อซีเมนต์บ้านคำน้อยใหม่ไทยเจริญ ม.8 ต.ผาสุก อ.วังสามหมอ จ.อุดรธานี้

  • ผู้จัดการฝ่ายสนามโครงการหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม ส่งมอบงานส่งเสริมคุณภาพชีวิต จำนวน 2 กิจกรรม

เข้าดูทั้งหมด

ข่าวสารอื่นๆจากสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 10 อุดรธานี