1.ชื่อโครงการ

โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริป่าห้วยศรีคุณ จังหวัดนครพนม

2.ประเภทโครงการ

โครงการขยายผล  เป็นโครงการที่ได้น้อมนำแนวพระราชดำริมาดำเนินการ

3.พระราชดำริ

-

4. หน่วยงานเจ้าของโครงการ

โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริป่าป่าห้วยศรีคุณ จังหวัดนครพนม

กลุ่มประสานงานโครงการพระราชดำริ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 10 (อุดรธานี) 

กรมอุทยานแห่งชาติ  สัตว์ป่า  และพันธุ์พืช

5. ที่ตั้ง / ขอบเขตพื้นที่ดำเนินการ

โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริป่าป่าห้วยศรีคุณ จังหวัดนครพนม

มีพื้นที่รับผิดชอบทั้งสิ้น  66,875  ไร่    คือ

     1. พื้นที่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าป่าห้วยศรีคุณ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม  เนื้อที่ 19,375 ไร่

     2. พื้นที่ในเขตอุทยานแห่งชา

ตั้งอยู่ที่บ้านดงน้อย  หมู่ที่  9  ตำบลพิมาน  อำเภอนาแก  จังหวัดนครพนม  พิกัด 48   QVD  449714 N 1866269 E  อยู่ในพื้นที่ระวาง  1:50,000  เลขที่ระวาง  5942  IV   Datum WGS 1984

ติภูผายล เนื้อที่  47,500 ไร่

6. ความเป็นมา

         สืบเนื่องมาจากพื้นที่ตอนเหนือของอุทยานแห่งชาติภูผายล ตามแนวรอยต่อและในส่วนของป่าสงวนแห่งชาติ ป่าห้วยศรีคุณ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม ในอดีตมีสภาพป่าที่สมบูรณ์ไปด้วยไม้มีค่าทางเศรษฐกิจ มีสัตว์ป่ามากมายหลายชนิด และถือว่าเป็นป่าต้นน้ำของลำน้ำก่ำ ซึ่งเป็นลำน้ำสายหลักที่หล่อเลี้ยงพื้นที่อำเภอนาแกและใกล้เคียง  มีลำห้วยที่สำคัญหลายสายไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำตอนล่าง เช่น ห้วยกกคูณ ห้วยก้านเหลือง ห้วยวังแปล ห้วยศรีคุณ ห้วยว่าน ซึ่งอ่างเก็บน้ำดังกล่าวล้วนแต่เป็น โครงการชลประทานที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระราชดำริให้จัดสร้างขึ้นเพื่อกักเก็บน้ำสำหรับราษฎรไว้ใช้เพื่อการเกษตร  แต่ปัจจุบันเนื่องจากปัญหาการเพิ่มขึ้นของประชากร ทำให้มีความต้องการที่ทำกินเพิ่มมากขึ้น มีการบุกรุกยึดถือครอบครองปรับสภาพพื้นที่ป่าไม้เปลี่ยนให้เป็นพื้นที่ทำการเกษตรกรรม ราษฎรที่อยู่รอบพื้นที่ยังมีฐานะยากจน และยังพึ่งพิงแหล่งอาหารจากป่าธรรมชาติ  จึงทำให้พื้นที่ดังกล่าว มีความเสี่ยงและง่ายต่อการถูกบุกรุกทำลายและยึดถือครอบครอง และปัญหาในเรื่องการลักลอบตัดโค่นต้นไม้    แปรรูปไม้ ลักลอบล่าสัตว์ป่ายังพบอยู่อย่างต่อเนื่อง ผู้อำนวยการสำนักสนองงานพระราชดำริ  (นายโกวิท ปัญญาตรง)  หัวหน้าผู้ตรวจราชการกรมอุทยานแห่งชาติ  สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ในขณะนั้น มีความเห็นว่า   ควรน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ   และสมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ  ในด้านที่เกี่ยวข้องกับงานด้านป่าไม้และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  มาพัฒนาและปรับใช้ในพื้นที่บริเวณตอนเหนือของอุทยานแห่งชาติภูผายล และพื้นที่ตามแนวรอยต่อ ให้ราษฎรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีการกินดีอยู่ดีตามสมควร โดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ  ในการดำเนินชีวิต เพื่อลดปัญหาการตัดไม้ทำลายป่า และหมดไปจากพื้นที่ เพื่อยังความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า ให้มีน้ำในลำห้วยลำธารทุกสายหล่อเลี้ยงอ่างเก็บน้ำให้มีน้ำไว้ใช้เพื่อการเกษตร  อย่างเพียงพอตลอดทั้งปีตามแนวพระราชดำริฯ                    

               โดยกรมอุทยานแห่งชาติ  สัตว์ป่า  และพันธุ์พืช ได้อนุมัติแผนงานโครงการฯ  และเริ่มดำเนินการเมื่อปีงบประมาณ พ.ศ. 2552

7. วิสัยทัศน์

                          ป่ายัง     สัตว์ป่าอยู่   ชุมชนพอเพียง       

8. วัตถุประสงค์

      1. เพื่อให้ราษฎรในพื้นที่โครงการและใกล้เคียง มีการกินดีอยู่ดีมีอาชีพทำกินเป็นหลักแหล่งมีการดำรงชีวิตในวิถีเศรษฐกิจพอเพียง ตามแนวพระราชดำริ โดยการพัฒนาอาชีพให้เกิดความยั่งยืน

       2. ไม่มีปัญหาการบุกรุกทำลายทรัพยากรธรรมชาติ โดยการคุ้มครองดูแลพื้นที่ ประสานความร่วมมือทั้งภาครัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งภาคเอกชน

       3. เพื่อฟื้นฟูสภาพป่า ทำให้มีสภาพที่สมบูรณ์ ไม่มีพื้นที่เสื่อมโทรมในพื้นที่โครงการและใกล้เคียง โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนในท้องถิ่น

       4.  เพื่อให้ราษฎรได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และพัฒนาป่าไม้ในรูปแบบต่าง ๆ

 เป้าหมาย

1. พื้นที่ป่าต้นน้ำ 47,500  ไร่ ได้รับความคุ้มครองป้องกัน อนุรักษ์ ฟื้นฟู ให้มีระบบนิเวศป่าต้นน้ำที่ดี สามารถเอื้ออำนวยต่อผลผลิตของป่าไม้ น้ำ ในปริมาณที่เพียงพอเหมาะสมคุณภาพ

     2. ชุมชน ประชาชน ได้รับประโยชน์และเห็นความสำคัญของทรัพยากรป่าไม้และน้ำ รวมทั้งได้มีโอกาสเข้ามามีบทบาทในการร่วมบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้ และน้ำในพื้นที่ อันก่อให้เกิดความสัมพันธ์อันดี     ความเข้าใจระหว่างหน่วยงาน และประชาชนในพื้นที่

     3. ชุมชน ประชาชน ในพื้นที่สามารถอยู่ร่วมกันกับป่า ได้อย่างเกื้อกูลกันในการดำรงวิถีชีวิตที่ดีงามและเหมาะสมในลักษณะของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

9. ระยะเวลาดำเนินการ

            ตั้งแต่ พ.ศ. 2552 – กำลังดำเนินการ (ปัจจุบัน)

 10. ข้อมูลพื้นฐาน

          สภาพภูมิประเทศและสภาพพื้นที่ทั่วไป

สภาพพื้นที่ทั่วไปเป็นที่ลาดชันเชิงซ้อน  ( SC )   Slope   complex    มีลักษณะเป็นภูเขา หรือเทือกเขา (เทือกเขาภูพานน้อย)   มีความลาดชันมากกว่า  35% จุดสูงสุดมีความสูง ประมาณ  750 เมตร   ทอดตัวลาดลงตามแนวทิศตะวันตกและทิศตะวันออก

ภูเขาที่สำคัญ ได้แก่ ภูปอ ภูด่านอีเลิด  ภูไม้โก๊ะ  ภูถ้ำบึ้ง เป็นป่าต้นน้ำลำห้วยกกคูณ ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำห้วยกกคูณ  ภูมะหวด  ภูพาน  เป็นป่าต้นน้ำลำห้วยก้านเหลือง  ลำห้วยวังแปล  ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำห้วยวังแปลและอ่างเก็บน้ำห้วยก้านเหลือง   ภูสารเมย  เป็นป่าต้นน้ำห้วยน้ำปลากั้ง  ห้วยศรีคุณ  ห้วยฮ่องแล้ง  ภูสันหมากตูม  เป็นป่าต้นน้ำลำห้วยหลุบโพนแดง  ห้วยศรีคุณน้อย  ภูพาน  เป็นป่าต้นน้ำไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำบ้านดงน้อย

ลักษณะทางกายภาพ

               ทรัพยากรป่าไม้ สภาพป่าเป็นป่าเบญจพรรณผสมป่าเต็งรัง  ประกอบด้วยพรรณไม้ที่มีการผสมผสานกันระหว่างไม้ผลัดใบและไม้ที่ไม่ผลัดใบในอัตราที่ใกล้เคียงกัน  ไม้ผลัดใบมักมีการเปลี่ยนใบค่อนข้างสูงในช่วงฤดูแล้ง  แต่เรือนยอดยังรักษาความเขียวได้โดยตลอดพรรณไม้ที่พบ  ได้แก่  พะยูง มะค่าโมง  ยางนา  กระบาก  พะยอม    ตะแบก  ประดู่  ชิงชัน  เต็ง  รัง  พลวง แดง  เปล้าเงิน  กระบก  สัตตบรรณ  มะค่าแต้  นนทรี  ตระเคียนทอง  คูณ  เป็นต้น

  ทรัพยากรสัตว์ป่า  ที่พบได้แก่

    1.  สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม  ได้แก่  หมูป่า  (Sus  scrofa)  กระต่ายป่า กระแต  กระรอก

(Lepus  peguensis)   ค้างคาว  (Rhinnolophus  spp.)  กระรอก  (Callosciurus  spp.)  ฯลฯ

  2.  นก และสัตว์ปีกประเภทต่าง ๆ เช่น  เหยี่ยว  นกเป็ดน้ำ  นกนางแอ่น  นกจาบคา ไก่ป่า

  3.  สัตว์เลื้อยคลาน  ได้แก่  ตะกวด  (Monitor  lizards)  งูชนิดต่าง ๆ  ตุ๊กแก  

ทรัพยากรดิน  ที่พบแบ่งออกเป็น

                        ดินร่วน – ดินร่วนปนทราย  ส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณที่ราบลุ่มน้ำ

                        ดินร่วน – ดินร่วนปนทราย เป็นดินบริเวณที่ราบสูงทั่วไป มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ

                        ดินร่วนปนทราย  ส่วนใหญ่เป็นดินพื้นภูเขาสูงและที่ลาดชัน ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ

               ทรัพยากรหิน   เป็นหินชุดโคราช  ประกอบด้วย หินทราย  หินทรายแป้ง และหินดินดาน

สภาพเศรษฐกิจสังคม

จากข้อมูลสภาพเศรษฐกิจ  สังคม  โดยภาพรวมของหมู่บ้านที่อาศัยอยู่รอบแนวเขตโครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ  จังหวัดนครพนม  ปรากฏว่าประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพด้านเกษตรกรรมเป็นหลัก  พืชที่ปลูก  ได้แก่  ข้าว  มันสำประหลัง  อ้อย  ข้าวโพดฝักอ่อน  และยางพารา  เป็นต้น  ฐานะทางเศรษฐกิจอยู่ในระดับต่ำ  เนื่องจากการทำการเกษตรกรรม  ที่ต้องพึ่งพาธรรมชาติ  ไม่มีเครื่องมือทางด้านทางด้านเกษตรที่ทันสมัย    ผลผลิตไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงครอบครัวจำเป็นต้องอาศัยหาของป่า ล่าสัตว์ และทำไม้  เพื่อให้มีรายได้ครอบครัว  การใช้ทรัพยากรธรรมชาติของราษฎรในหมู่บ้านที่อาศัยอยู่รอบโครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ ปรากฏว่าราษฎรส่วนมากมีความต้องการพึ่งพาอาศัย  เก็บหาทรัพยากรธรรมชาติที่อยู่ในป่า  ก่อให้ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ  ลดจำนวนลง ไฟป่ายังพบมีสาเหตุเกิดมาจากมนุษย์เข้าไปลักลอบล่าสัตว์ป่า เก็บหาของป่า   ราษฎรมีรายได้เฉลี่ยต่อหัวประมาณ  25,000 บาทต่อปี

ลักษณะภูมิอากาศ

สภาพภูมิอากาศแบ่งออกเป็น  3  ฤดูกาล  คือ  ฤดูฝน  ระหว่างเดือนพฤษภาคม  ถึง  ตุลาคม   จะมีฝนตกซุกในเดือนสิงหาคมปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ย 1,484  มิลลิเมตร/ปี  ฤดูหนาวระหว่างเดือนพฤศจิกายน  ถึง  มกราคม  อุณหภูมิต่ำสุดในเดือนธันวาคม  อุณหภูมิโดยเฉลี่ยประมาณ  16  องศาเซลเซียส  ฤดูร้อนระหว่างเดือนกุมภาพันธ์  ถึง  เมษายน  อุณหภูมิสูงสุดในเดือนเมษายน  อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ  32  องศาเซลเซียส                  

ข่าวสารล่าสุดจากส่วนประสานงานโครงการพระราชดำริ

  • วันที่ 19 พฤษภาคม 63 เวลา 09.00 น. นายชัยพิชิต สอนสมนึก ผู้อำนวยการส่วนประสานโครงการพระราชดำริและกิจการพิเศษ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 10 (อุดรธานี) และคณะ ได้เดินทางมาตรวจเยี่ยมและติดตามผลการดำเนินงาน ตามแผนงาน งบประมาณ ประจำปี พ.ศ. 2563 และมาตรากา

  • วันนี้ (20 เม.ย.63) เวลา 10.00 น. โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ จ.นพ. สปร. สบอ.10 (อด.) ร่วมกับ ร.ต.ท.ประดิษฐ์ สาริยา ตัวแทนกลุ่มสมาชิกหมู่บ้านพิทักษ์ป่ารักษาสิ่งแวดล้อม อ.นาแก จ.นพ มอบ กาแฟ เครื่องดื่ม สนับสนุน เป็นกำลังใจ แก่ จนท

  • ศูนย์เตรียมความพร้อมเพื่อช่วยเหลือประชาชน จากเหตุวาตภัย และอุทกภัย โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ จังหวัดนครพนม บ.ดงน้อย หมู่ที่ 9 ต.พิมาน อ.นาแก จังหวัดนครพนม

  • วันที่ 13 ต.ค. 61 โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ ป่าห้วยศรีคุณ จังหวัดนครพนม และหน่วยงานภาคสนาม สังกัด สบอ.10 (อุดรธานี) ในพื้นที่ อ.นาแก จ.นพ. เข้าร่วมพิธีกิจกรรมน้อมรำลึก เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิ

เข้าดูทั้งหมด

ข่าวสารอื่นๆจากสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 10 อุดรธานี